LIJST VAN FEITEN EN DATA UIT DE FRANSE GESCHIEDENIS
VAN 1789 TOT 1799

Besluit tot samenroeping van de Staten-Generaal. De derde stand zal evenveel afgevaardigden hebben als de twee andere samen, maar onbeslist blijft, of per hoofd of per stand gestemd zal worden. De afgevaardigden van de derde stand worden aangewezen door kiezersvergaderingen, die in "cahiers" hun klachten en wensen neerleggen.

5 Mei: opening van de vergadering der Staten-Generaal te Versailles.
17 Juni: de derde stand verklaart zichzelf tot Nationale Vergadering (Assemblée Nationale).
20 Juni: deze besluit, niet uiteen te gaan voordat Frankrijk een constitutie heeft.
23 Juni: de Nationale Vergadering weigert te gehoorzamen aan het bevel van de koning, dat de standen afzonderlijk zullen vergaderen.
27 Juni: op last van Lodewijk XVI voegen adel en geestelijkheid zich bij de Nationale Vergadering, die zich nu Constituerende Vergadering (Assemblée Constituante) noemt.
12 Juli: Ontslag van den constitutioneelgezinden minister Necker.
14 Juli: Bestorming van de Bastille; begin van de straatrevolutie.
4-5 Aug: de Constituante schaft de feodale rechten en de privileges af; begin van de emigratie.
26 Aug.: Verklaring van de rechten van den mens en den burger.
5-6 Oct.: Een volksmenigte voert de koning en zijn gezin van Versailles naar Parijs, waarheen ook de Constituante haar vergaderingen verplaatst.

2 April: Mirabeau sterft.
Sept.: Lodewijk XVI bekrachtigt de nieuwe grondwet De Constituante gaat uiteen, na besloten te hebben, dat haar leden niet herkiesbaar zijn.
1 Oct: de Wetgevende Vergadering (Assemblée Législative), die tot Sept. 1792 zitting houdt.

April: Oorlog met Oostenrijk en Pruisen, later ook met Engeland en andere mogendheden (le Coalitie-oorlog, 1792-1797).
20 Juni: Een volksmenigte eist van Lodewijk XVI, dat bij t.a.v. enige besluiten der Wetgevende Vergadering geen gebruik zal maken van zijn vetorecht. Hij weigert.
Juli: Manifest van den hertog van Brunswijk, aanvoerder van het Oostenrjks-Pruisische leger, dat met zware straffen dreigt, indien men zich verdedigt en indien de koning of de koningin letsel wordt aangedaan.
10 Aug.: Een oproerige massa dringt het koninklijke paleis binnen, na een bloedig gevecht met de lijfwacht.
Lodewijk XVI vlucht naar de Wetgevende Vergadering, die hem als koning schorst.
2-6 Sept.: De September-moorden, waarbij het gepeupel duizenden gevangenen ombrengt.
21 Sept.: de Nationale Conventie komt bijeen (tot 1795). De republiek wordt uitgeroepen.

21 Jan.: Lodewijk XVI na een proces onthoofd.
Febr.: Oorlogsverklaringen aan Engeland, Spanje en de Nederlandse Republiek.
6 April: De Conventie benoemt een uitvoerend "Comité voor het algemeen Welzijn" (Comité de salut public), waarin Robespierre de leiding heeft.
31 Mei-2 Juni: De Jacobijnen brengen de Girondijnen ten val. Begin van het Schrikbewind.
Zomer: De vijand dringt verder op; royalistische opstanden in de Vendéc en elders. Tegenmaatregelen van de Conventie: algemene dienstplicht: requisitie-wet (waardoor alle eigendommen ten algemenen nutte kunnen worden gerequireerd); vaststelling van maximum-prijzen voor levensmiddelen; wet op de verdachten (die preventieve arrestatie van politieke tegenstanders mogelijk maakt); schorsing van de juist aangenomen, radicaal. democratische constitutie.
10 Nov.: Feest ter ere van de Godin der Rede in de Notre Dame.

Maart: Gevangenneming en terechtstelling van de Hébertisten, die een nieuwe straatrevolutie wilden uitlokken.
5 April: Tereehtstelling van Danton c.s., wegens "gematigdheid".
8 Juni: Feest ter ere van het Opperwezen, waarbij Robespierre als een soort opperpriester fungeert.
10 Juni-27 Juli: Hoogtepunt van de terreur (in deze weken zijn 1376 personen geguillotineerd).
27-28 Juli (9-10 Thermidor): Arrestatie en terechtstelling van Robespierre, St. Just, c.s. Einde van het Schrikbewind.

20 Mei (1 Prairial): Hongeroproer te Parijs met geweld onderdrukt.
5 Oct. (13 Vendémiaire): Opstand van rechts, op last der Conventie o.a. door Bonaparte bedwongen.
26 Oct.: De Nationale Conventie gaat uiteen. Volgens de constitutie van 1795 komt de uitvoerende macht aan een Directoire van vijf leden.

Samenzwering van Babeuf.

4 Sept. (18 Fructidor): Staatsgreep, waardoor de linkse elementen in de regering, met behulp van het leger onder Augereau, het hun onwelgevallig resultaat van de verkiezingen voor de vertegenwoordigende lichamen ongedaan maken.

9-10 Nov. (18-19 Brumaire): Staatsgreep waardoor Napoleon als eerste consul de macht in handen krijgt.