Ongeloof en Revolutie van Groen van Prinsterer

Verantwoording

Europa rijdend op de god Zeus Waarom aandacht voor het boek "Ongeloof en Revolutie" van Groen van Prinsterer? Ik ben van mening dat juist in deze tijd er veel valt te leren uit dit boek.
Juist in een tijd waarin een politieke elite bezig is een Eurabië te bouwen, zich daarbij omringend met een gigantisch bureaucratisch en ondemocratisch systeem en die elk contact met de bevolking heeft verloren, kan dit boek verhelderend werken.
Een elite die niet verdraagt dat er mensen zijn die anders denken dan zij en daar uiterst stigmatiserend mee omgaat.
Een elite die zich identificeert met beelden uit de Griekse mythologie. Zie foto. Dit beeld is Europa rijdend op een stier en staat voor het gebouw van de Raad van Europa en daartegenover de burelen van de Europese Commissie. De stier is de heidense god Zeus die Europa heeft misleid en haar naar het eiland Kreta brengt om haar daar te verkrachten. Europa een verkrachte vrouw. Een betere symboliek had men niet kunnen bedenken voor ons werelddeel.
In wezen zijn al deze dingen de vruchten van de Revolutie. En een revolutie vraagt om een contra revolutie. En dit laatste zien we steeds meer gestalte krijgen in allerlei bewegingen die zich verzetten tegen deze politieke elite. Wanneer deze contra revolutie is geslaagd dat begint het spel opnieuw. Er zal een nieuwe politieke elite ontstaan enz.
Deze cirkelgang van revolutie en contra revolutie, gebaseerd op toepassing der revolutionaire beginselen kan slechts doorbroken worden in de visie van Groen door de antirevolutionaire beginselen toe te passen. Geen gelijk model van staatsregeling voor alle volken, zoals de Revolutie sinds Rousseau ons tracht op te dringen. Alleen die revolutie heeft blijvend succes, die het natuurlijke en historische karakter van een natie recht laat wedervaren.
Groen verwierp het revolutionaire gelijkheidsprincipe maar voor de gelijkwaardigheid van mensen en volken heeft hij onvermoeid op de bres gestaan. Vele jaren was hij bijvoorbeeld voorzitter van de vereniging tot afschaffing van de slavernij in onze koloniën. Hij was een warm en sociaal voelend mens die al snel de gevaren van een ongebreideld kapitalisme onderkende. "De sociale vraagstukken zijn belangrijker dan de politieke" betoogt hij en verder "in de oplossing van de sociale vragen ligt de sleutel van de toekomst". Een open oog had hij voor de relatie liberalisme en kapitalisme en dat de liberale theorie leidt tot 'bankiersregeringen'.1)
In dit kader is het interessant om op te merken dat in de zogenaamde "Grondwet" van Europa het woord bank maar liefst 666 keer voor komt.

Ik wil een aantal eigentijdse voorbeelden noemen die gedoemd zijn te mislukken wanneer we ze toetsen aan de criteria die Groen aanlegt: de revolutie moet recht doen aan het natuurlijke en historische karakter van een natie.
Het eerste voorbeeld is Irak. De poging om daar een democratische regering tot stand te brengen zal mislukken omdat dit niet strookt met de genoemde criteria. Het is een Islamitische staat en binnen de Islamitische godsdienst bestaat er geen democratische traditie.
Het tweede voorbeeld is Turkije. De Europese elite zal, nota bene zonder amper Europese burgers daarover te horen, dit Islamitische land lid maken van Europa. Leg je opnieuw de criteria aan die Groen hanteert dan is ook dit tot mislukken gedoemd.
Deze twee situaties zullen veel ellende met zich meebrengen voor zowel de Irakese als de Europese bevolking.
Het derde voorbeeld is de Europese Unie ook deze zal tot mislukken gedoemd zijn omdat niet voldaan wordt aan genoemde criteria. Het is onzin, zoals sommigen politici ons willen doen geloven dat wij wereldburgers zijn. Wanneer men enig historisch besef heeft dan kan men toch weten dat elk "Babel" dat de mens heeft trachten te bouwen is ineengestort. Maar ook hier zijn de Revolutie dogma's van de machtigen belangrijker dan het welzijn der volkeren.
En tenslotte de revolutie van de multiculturele samenleving waarvan velen denken dat zij het paradijs op aarde is en bijdraagt tot een geweldige verrijking is op grond van genoemde criteria gedoemd te mislukken met alle ellende van dien voor de desbetreffende bevolkingsgroepen.

Groen werd en wordt vaak gezien als een onpraktische theoreticus en een theocratische dromer. Maar Groen was een realist en idealist. Reeds tijdens zijn leven bleek dat deze onpraktische man tenslotte altijd gelijk kreeg. Prof. Geyl, die overigens als historicus een intuïtieve afkeer van Groen had, schrijft "Men staat telkens weer getroffen van de ongewone scherpzinnigheid, dat vermogen om gebeurtenissen aan beginselen te toetsen en daarmee hun diepste betekenis te benaderen." 2)
Mr. Mulder schrijft "Groen 's betoog, dat de democratie op de grondslag van het algemeen kiesrecht tot de chaos voert, is allerwegen bezig in vervulling te gaan. In de weinige landen, waar zij na de illusies van 1918 en 1945 nog worden aangetroffen, lijdt zij meestentijds een kommervol bestaan. Geregeerd wordt er nauwelijks nog, alleen geadministreerd. Er heerst wat Groen noemde: geconcentreerde anarchie." 3)

Het profetische karakter van Groen is meer dan eens terug te vinden in "Ongeloof en Revolutie". Zijn beoordelingen, beschrijvingen en analyses passen vaak pijnlijk nauwkeurig op onze tijd. Daarom ook aandacht voor dit werk.

Tot slot een citaat uit de eerste voorrede van het boek "Ongeloof en Revolutie":
"Ik eindig met de verklaring dat ik, tegen alle wijsheid der mensen, bij het gevoel van eigen zwakheid, twee woorden, als onderpand der zege, ten leus heb: er staat geschreven! en er is geschied! Een fundament tegen elk schutgevaarte, een wortel tegen iederen wervelwind van filosofisch ongeloof bestand."

Mr. Gerke E. J. Somer
Assen, december 2004

1) H. W. J. Mulder, Groen van Prinsterer, staatsman en profeet, Franeker 1973, blz. 112-113.
2) P.C.A. Geyl, Kernproblemen van onze geschiedenis, Utrecht 1937, blz. 165 e.v.
3) H. W. J. Mulder, Groen van Prinsterer, staatsman en profeet, Franeker 1973, blz. 119.